Tuinverblijven ventileren: waarom het belangrijk is en hoe je het doet

Bij het bouwen van een blokhut, tuinhuis of ander tuinverblijf is goede ventilatie belangrijk. In een grotendeels afgesloten houten gebouw kan vocht zich ophopen wanneer de binnenlucht onvoldoende wordt ververst.

Een goede ventilatie voert vochtige en gebruikte binnenlucht af en laat verse buitenlucht binnen. Dat verkleint de kans op condensatie, schimmel en vochtproblemen en zorgt voor een prettiger binnenklimaat. Gebruik je het tuinverblijf als tuinkantoor, hobbyruimte of sportruimte? Dan is voldoende luchtverversing ook belangrijk voor de luchtkwaliteit tijdens het gebruik. Het RIVM adviseert om ruimtes continu te ventileren. Kort luchten door ramen en deuren open te zetten is een aanvulling en geen vervanging voor ventilatie.

Waarom moet je een blokhut of tuinhuis ventileren?

Hout reageert op veranderingen in temperatuur en luchtvochtigheid. Wanneer warme, vochtige lucht in een afgesloten tuinverblijf blijft hangen en tegen koudere ramen, wanden of andere oppervlakken afkoelt, kan condens ontstaan.

Blijft een houten constructie langdurig vochtig, dan neemt de kans op schimmel en uiteindelijk houtaantasting toe. Goede ventilatie helpt vocht af te voeren en beperkt grote verschillen in luchtvochtigheid. Bij Gadero adviseren wij daarom om ventilatieroosters bij blokhutten en tuinhuizen te plaatsen.

Let op: ventilatie lost overigens niet ieder vochtprobleem op. Regenwater dat via het dak of de gevel binnendringt, vocht uit de ondergrond of een verkeerde damptechnische opbouw van een geïsoleerde constructie moet je bij de bron aanpakken.

Waar komt vocht in een tuinverblijf vandaan?

Vocht ontstaat niet alleen door regen of een vochtige ondergrond. Ook het gebruik van de ruimte zelf kan veel waterdamp produceren. Denk aan mensen die langere tijd in het verblijf aanwezig zijn, sporten, natte jassen of schoenen, planten, het drogen van was en het zetten van warme dranken.

Ook het verwarmen van je tuinverblijf kan condens zichtbaar maken. Niet omdat een verwarming zelf altijd vocht produceert, maar omdat grotere temperatuurverschillen ervoor kunnen zorgen dat vochtige lucht op koude oppervlakken condenseert.

Gebruik je het tuinverblijf regelmatig? dan is ventilatie belangrijker dan bij een berging die vrijwel altijd leeg staat.

Hoe herken je onvoldoende ventilatie?

Let onder andere op:

• condens aan de binnenzijde van ramen

• een muffe geur

• zichtbare schimmel

• vochtplekken achter meubels of opgeslagen spullen

• lucht die snel benauwd of bedompt aanvoelt.

Deze verschijnselen kunnen wijzen op onvoldoende luchtverversing, maar kunnen ook een andere oorzaak hebben, zoals lekkage of vocht vanuit de fundering. Controleer daarom altijd de complete constructie.

Welke ventilatieregels gelden voor een tuinverblijf in Nederland?

Voor Nederland is het belangrijk om niet ieder tuinhuis op dezelfde manier te behandelen. Het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) koppelt bouwtechnische eisen aan de gebruiksfunctie van een gebouw. Een berging en een tuinkantoor kunnen daardoor aan verschillende eisen moeten voldoen.

Voor nieuwbouw wordt de ventilatiecapaciteit volgens het Bbl bepaald met NEN 1087. Voor bestaande gebouwen wordt daarvoor NEN 8087 gebruikt. Het gaat dus niet alleen om de aanwezigheid van een rooster, maar om de hoeveelheid lucht die daadwerkelijk kan worden ververst.

Let op: twee standaard ventilatieroosters zijn niet automatisch voldoende wanneer je een blokhut als tuinkantoor of andere verblijfsruimte gaat gebruiken. De benodigde ventilatiecapaciteit hangt onder meer af van de gebruiksfunctie en het aantal personen. De eisen voor een nieuw gebouw kunnen bovendien anders zijn dan voor een bestaand gebouw.

Controleer bij twijfel welke gebruiksfunctie voor jouw situatie geldt en of voor het bouwen of wijzigen van het gebruik aanvullende regels gelden.

Hoe ventileer je een tuinverblijf?

Voor een blokhut die vooral als berging, hobbyruimte of eenvoudig tuinverblijf wordt gebruikt, zijn ventilatieroosters een eenvoudige manier om permanente luchtcirculatie mogelijk te maken.

Gadero heeft hiervoor een set van twee ventilatieroosters voor blokhutten van verzinkt staal. Het uitgangspunt is om de roosters tegenover elkaar te plaatsen. Plaats één rooster laag in de ene wand en het andere rooster hoger in de tegenoverliggende wand. Zo kan lucht door het gebouw stromen en kan warmere lucht bovenin worden afgevoerd.

Bij grotere blokhutten kan meer ventilatie nodig zijn. Gadero adviseert bij grote modellen minimaal zes ventilatieroosters. Zie dit als montageadvies voor luchtcirculatie in een blokhut en niet als vervanging van een eventuele ventilatieberekening volgens het Bbl.

Gebruik je de ruimte intensief als kantoor, sportruimte of hobbyruimte, dan kan natuurlijke ventilatie via een paar vaste roosters onvoldoende zijn. Afhankelijk van de benodigde capaciteit kan een grotere natuurlijke ventilatievoorziening of mechanische ventilatie nodig zijn.

Waar plaats je ventilatieroosters?

Plaats de roosters bij voorkeur niet naast elkaar en ook niet op dezelfde hoogte. Met een lage toevoeropening aan de ene zijde en een hogere opening aan de andere zijde creëer je een betere luchtstroom door het tuinverblijf.

Gadero adviseert bij blokhutten bovendien om een ventilatierooster op één blokhutprofiel te monteren en niet over twee gestapelde profielen heen. Schroef je één rooster aan twee afzonderlijke wanddelen vast, dan kunnen deze wanddelen niet meer vrij ten opzichte van elkaar bewegen. Dat is bij een blokhut ongewenst, omdat de houten wand door wisselingen in vochtgehalte blijft werken. Plaats het rooster daarnaast met de openingen naar beneden, zodat regenwater minder gemakkelijk naar binnen kan lopen.

Ventilatieroosters monteren

Bepaal eerst waar het onderste en bovenste rooster komen. Teken vervolgens de benodigde opening af en maak de uitsparing volgens de maat van het gekozen ventilatierooster. Plaats het rooster over de opening en bevestig het met geschikte schroeven.

Controleer voor het zagen altijd of je niet door meerdere bewegende blokhutprofielen heen gaat. Bij andere typen tuinverblijven, bijvoorbeeld een houtskeletconstructie, moet je bovendien rekening houden met folie, isolatie en andere lagen in de wand.

Wil je voorkomen dat insecten via de opening naar binnen komen, dan kun je achter het rooster geschikt fijn gaas aanbrengen zonder de luchtstroom onnodig te blokkeren.

Ventilatie bij een geïsoleerd tuinverblijf

Bij een geïsoleerd tuinverblijf moet je onderscheid maken tussen ventilatie van de binnenruimte en de vochttechnische opbouw van de constructie.

Ventilatieroosters verversen de lucht in de ruimte. Ze vervangen geen correcte opbouw met isolatiemateriaal en de juiste dampremmende of dampopen lagen. Gadero adviseert bij afgesloten geïsoleerde constructies bijvoorbeeld een dampremmende laag aan de warme binnenzijde en, afhankelijk van de constructie, een dampopen laag aan de buitenzijde. Voor platte geïsoleerde daken vermeldt Gadero specifiek dat een dampremmer onder de isolatie wenselijk is.

Ventilatie, isolatie en vochtbeheersing moeten dus als één geheel worden bekeken.

Veelgemaakte fouten bij het ventileren van een tuinverblijf

1. Het tuinverblijf in de winter volledig afsluiten

Juist in de winter kunnen koude oppervlakken en vochtige binnenlucht voor condens zorgen. Sluit een blokhut daarom niet maandenlang volledig luchtdicht af wanneer er geen andere ventilatievoorziening aanwezig is.

Vaste ventilatieroosters kunnen zorgen voor voortdurende luchtverversing, ook als ramen en deuren gesloten blijven.

2. Alleen af en toe de ramen openen

Een raam een kwartier openzetten is luchten. Dat is nuttig om in korte tijd veel vochtige of gebruikte lucht af te voeren, maar daarna loopt de concentratie vocht en andere stoffen opnieuw op.

Het RIVM maakt daarom duidelijk onderscheid tussen luchten en ventileren: ventilatie is de voortdurende verversing van binnenlucht met buitenlucht. Luchten gedurende ongeveer 10 tot 15 minuten is een aanvullende maatregel.

3. Slechts één ventilatierooster plaatsen

Met slechts één opening is veel minder luchtstroming door het hele gebouw mogelijk. Voor een eenvoudige blokhut adviseert Gadero daarom twee tegenover elkaar geplaatste ventilatieroosters, waarbij het ene rooster laag en het andere hoog wordt geplaatst.

4. Natte spullen opslaan

Zet fietsen, tuinkussens, gereedschap of andere spullen bij voorkeur droog weg. Natte kleding en andere vochtige materialen geven hun vocht af aan de binnenlucht. In een afgesloten houten tuinverblijf kan dit de luchtvochtigheid sterk verhogen.

5. Ervan uitgaan dat een ventilator of airco ventileert

Een apparaat dat alleen binnenlucht rondblaast, ververst de lucht niet. Voor ventilatie moet daadwerkelijk buitenlucht worden aangevoerd en binnenlucht worden afgevoerd. Ook een airco is daarom niet automatisch een ventilatievoorziening. Heb je vragen over onze blokhutten of wil je weten waar je tijdens de montage rekening mee moet houden? Neem dan contact op met onze klantenservice.