Gadero Klantenservice
Gadero Klantenservice

Veilig bestellen, Thuiswinkel Waarborg!

Kenmerken van hout

Werking van hout en scheuren - TussenlatjesNoesten en kwastenImpregneermiddel Beitsen en vervenMaatvastheid Torderen en kromtrekkenVlonderplanken tipSchuttingplanken tipHars Scheuren Uitzetstoffen in hardhoutZwarte strepenPinholes in hardhoutOxideren Hout in de grondSchoonmaken vlonderMeest gemaakte fouten

Houthandel Gadero gaat voor de volle 100% voor het waarmaken van onze slogan: Buiten genieten, binnen handbereik. Gadero is dan ook enthousiast over hout, echter weten wij ook dat hout een aantal natuurlijke eigenschappen heeft waar we niet omheen kunnen. Hout is sterk, licht en gemakkelijk te verwerken, maar heeft een natuurlijk karakter. Elke plank, balk of paal van hout is om deze reden dan ook uniek. Oneffenheden en imperfecties horen hierbij en maken deel uit van de charme en het unieke karakter van hout. Daarom informeren wij onze klanten graag over de natuurlijke eigenschappen van hout, zodat u als eindgebruiker weet wat u aanschaft en wat u kunt verwachten.

Elke houtsoort heeft ook weer bepaalde specifieke eigenschappen. Een overzicht van houtsoorten en hun specifieke eigenschappen vindt u op tuinhoutsoorten pagina. 

Houteigenschappen

Ondanks dat wij uitsluitend A-kwaliteit hout inkopen en wij hoge omloopsnelheden hebben, adviseren wij u om onderstaande kenmerken / houteigenschappen goed te lezen. Voor natuurlijke eigenschappen van hout geldt dat wij geen reclamaties kunnen uitvoeren.

Werking van hout en scheuren

Hout is zoals eerder aangeven een natuurproduct en werkt. Dit is over het algemeen wel bekend. Hout past zich altijd aan zijn natuurlijke omgeving en klimaat aan. Door toename of vermindering van het vochtgehalte in hout ontstaan er veranderingen waardoor hout krimpt of uitzet. Door het proces van zwellen en krimpen kunnen er oppervlakkige scheurtjes, barsten of kopscheuren in hout ontstaan. De grootte van de scheuren is afhankelijk van de duurzaamheidsklasse en de behandeling van de houtsoort. Met name houtsoorten als Lariks, Douglas, Eiken en Grenen vertonen natuurlijke scheuren bij droog en warm weer, bij vochtig weer trekken deze van nature weer dicht. Ook bij rondhout ontstaan spanningen door de werking van hout waardoor er in de lengtemaat scheuren en barsten kunnen ontstaan. Scheuren op de kopse kant (kopscheuren) van planken of palen komen ook bij hardhout voor. Gebruikelijke scheurtjes, barsten en kopscheuren door werking van hout zeggen niets over de kwaliteit van het product.

TIP: Het krimpen (drogen) en uitzetten (vocht) is bij hout niet te voorkomen, echter kan de mate van dit proces en het ontstaan van scheuren wel worden beperkt door een goede montage, ventilatie of gebruik van een sealer op de kopse kanten van bijvoorbeeld vlonderplanken en schuttingplanken. Bescherm ook houten tuinmeubelen tegen extreme weersomstandigheden door deze af te dekken, te beschermen tijdens de wintermaanden of tijdens extreem warme dagen.

Noesten en kwasten

Hout kan noesten en kwasten bevatten. Noesten en kwasten zijn plekken in hout waar een tak aan een boom heeft gezeten. Globaal en doorgaans geldt, hoe duurder de houtsoort, hoe minder noesten en kwasten. Grenen bevat doorgaans meer noesten dan vuren hout. Bij duurdere hardhoutsoorten zoals Bankirai heeft u nagenoeg geen last van noesten en kwasten. Daarnaast bestaan er ook enkele noestarme houtproducten waaronder Red Cedar (Clear and Better), mocht u noesten niet mooi vinden.

TIP: Heeft u planken met noesten, vlammen of kwasten die u minder fraai vindt? Monteer deze dan uit het zicht, bewaar deze voor het laatst (wellicht over) of verzaag deze voor stukken waar u moet zagen.

Impregneermiddel

Naaldhout dat onder hoge druk geïmpregneerd is bevat soms groene of witte sporen (zoutvorming) van impregneermiddel. Deze groene vlekken op het hout worden vaak verward met schimmel. Dit impregneermiddel kunt u eventueel iets afvegen met een harde bezem. Eveneens door weersinvloeden en UV-straling zullen de groene vlekken vanzelf in het hout trekken en dus verdwijnen. Geïmpregneerd hout wordt na verloop van tijd blanker en zal langzaam vergrijzen.

Hars 

Diverse houtsoorten zijn harshoudend en bevatten van nature zogenaamde harslijnen en harszakjes. Bij warme omstandigheden kunnen deze harsplekken gaan uitvloeien met als gevolg dat er groene of witte sporen op het hout kunnen voorkomen. U kunt deze vaak plakkerige harsplekken het beste eerst laten zitten. Het hars zal na verloop hard worden en deels door weersinvloeden wegspoelen. Overtollige uitgeharde harsplekken kunt u vervolgens met een stevige borstel of plamuurmes afsteken of weghalen met terpentine. Met name naaldhout (o.a. Grenen en Lariks Douglas) is harshoudend. Hars is een natuurlijke kenmerk van hout. Na het eerste jaar stopt de harsvorming in 99 van de 100 gevallen.

Uitzetstoffen in hardhout

Hardhout, met name Keruing hardhout, kan uitzetstoffen bevatten. Deze vloeistoffen kunnen uittreden en bruine vlekken veroorzaken op uw planken. Dit gebeurt soms zodra planken uit ons magazijn naar buiten gaan en in aanraking komen met temperatuurverschillen en weersinvloeden. Gelukkig is dit een eenmalig proces. Door regen, zon en UV-straling verdwijnen de vlekken bovendien vanzelf. Wij raden aan Keruing terrasplanken en schuttingplanken niet te behandelen maar eerst enkele maanden in de natuur te laten uitzweten. Onze Bankirai dekdelen kunt u wel prima oliën (indien droog en tussen 14 en 21 graden buitentemperatuur).

TIP: Omdat het uittreden van uitzetstoffen bruine ‘roest achtige’ vlekken kunnen geven op onderliggende elementen zoals bestrating, adviseren wij om bij ontvangst van een pakket met hardhout dit niet onbeschermd op bestrating te laten staan. Dek zo nodig het pakket af (ook aan de onderkant) of leg het hout (droog) in overdekte ruimtes zoals een garage.

Pinholes in hardhout

Hardhout kan kleine pinholes bevatten in de vorm van gaatjes. Deze gaatjes worden vaak verward met schade of een defect in het hout. Pinholes zijn kleine, onschuldige gaatjes ontstaan door tropische insecten (geen houtwormen!) in regenwouden die zich voeden middels de sapstromen van een boom. Deze insecten zitten niet meer in het verwerkte hardhout en overleven ook niet in West-Europa. Vaak trekken deze gaatjes na verloop van tijd dicht. Om dit proces te versnellen kunt u een natte doek of spons op de gaatjes of deukjes leggen. Pinholes kunnen van nature voorkomen in hardhout, is geen defect en zegt niets over de kwaliteit van hardhout.

Schimmel (witte of zwarte vlekjes)

Er kunnen witte of zwart vlekjes in hout ontstaan wanneer nat hout een tijdje op elkaar ligt. Deze kleine schimmelplekken ontstaan bijvoorbeeld tijdens het transport of tijdens de productie. Deze vaak oppervlakkige schimmelplekken zijn geen enkel probleem en doen niks af aan de kwaliteit van het hout en verdwijnen vanzelf door weersinvloeden waaronder regen en zonlicht. U kunt de oppervlakkige schimmelplekken vaak ook met een natte doek eenvoudig weghalen. Zwarte vlekjes op het hout kunt u tevens weghalen met zogenaamd ontweringswater.

Zwarte vlekken in hout

Iedere houtsoort heeft zijn eigen unieke eigenschappen en het kan bij onbehandeld Eiken of Lariks hout voorkomen dat er zwarte vlekken ontstaan. Deze zwarte of donkerblauwe plekken worden veroorzaakt doordat het aanwezige looizuur, wat van nature in dit type hout zit, in contact komt met staal van bijvoorbeeld een vork van een heftruck of metalen bandjes. Een gemakkelijke oplossing tegen deze plekken is een behandeling van het hout met ontweringswater (Lariks) of met oxaalzuur (Eiken). De vlekken zullen dan grotendeels verdwijnen.

TIP: Ook hardhout bevat looizuren die zwarte vlekken kunnen veroorzaken op het hout. Wij adviseren daarom altijd om hardhout te monteren met RVS bevestigingsmateriaal.

Merg en houstralen

In de kern van naaldhoutsoorten (waaronder Lariks, Grenen en Eiken) bevindt zich het zogenaamde merg. Merg en houtstralen zorgen voor de voeding van een boom. Dit zachte weefsel zit van nature in hout en is vaak donkerder van kleur dan de rest van het type hout. Merg wordt hierdoor regelmatig verward met houtrot of schimmel. Merg en houtstralen zitten van nature in hout.

Watervlekken

Watervlekken kunnen ontstaan op hout wanneer deze in een bundel op voorraad staan, ofwel op pakken op elkaar staan tijdens het inschepen door condens van containers of bijvoorbeeld in een pakket bij een levering met vochtig weer. Met name bij meer roodachtige / donkere hardhoutsoorten vallen deze watervlekken op. Zodra hout met aanwezige vochtplekken verwerkt is en in contact komt met weersomstandigheden door regen en met name wind (ventileren), zullen de vlekken volledig verdwijnen. Er is geen speciale reiniging nodig, omdat deze vlekken vanzelf verdwijnen.

Kleurverschil

Hout is een organische stof en geen enkele plank, balk of paal is hetzelfde. Hierdoor kan de kleur en structuur van hout per plank, paal of balk verschillen. Ook een vlonderplank of schuttingplank zelf kan kleurnuances bevatten. Hoe sterk het kleurverschil is hangt ook af van de houtsoort of kwaliteit, echter kleurverschil zal nooit 100% te voorkomen zijn. Kleurverschillen zijn normaal en onder weersinvloeden zal het kleurverschil minder worden.

Vergrijzen

Elke houtsoort heeft van nature een bepaalde kleurstelling. Onder invloed van het weer (zon) zal die kleur lichter worden en uiteindelijk vergrijzen. De manier en snelheid van het vergrijzingsproces verschilt per houtsoort. Zelfs de kleur grijs waarin hout verkleurt verschilt per houtsoort. Na plaatsing in uw tuin kan hout ook deels gaan verschillen in kleur. Dit ontstaat bijvoorbeeld omdat er op sommige plekken meer zonlicht komt dan op andere plekken. Bij hout is vergrijzing niet tegen te gaan. Door hout te behandelen met een beits of olie vertraagt u wel het vergrijzingsproces en behoudt het hout langer zijn originele kleurstelling.

Tussenlatjes

Om hout in pakken goed te laten ventileren, tegen onder andere het werken van hout, wordt er gebruik gemaakt van zogenaamde tussenlatjes. Deze latjes kunnen kleine kleurverschillen veroorzaken op het hout. Deze kleurverschillen door stapellatjes verdwijnen gelukkig binnen circa 1 seizoen door UV straling en weersinvloeden. Bepaalde houtsoorten hebben hier meer last van dan andere. Bij onze populaire Bankirai vlonderplanken en Keruing hardhouten schuttingplanken heeft u hier geen last van.

Zwarte strepen

Tijdens het transport en levering kan het voorkomen dat door palletvorken van heftrucks zwarte strepen in het midden van het hout zijn ontstaan. Dit ontstaat door wrijving van de lepels op het hout tijdens het laden en lossen. Deze zwarte vlekken zijn relatief eenvoudig te verwijderen door dit weg te schuren met fijn schuurpapier. Ook kunt u met water en groene zeep zwarte vlekken eenvoudig behandelen. Mocht dit niet lukken, dan kunt u contact met ons opnemen.

TIP: Zie hier onze video met tips voor het verwijderen van zwarte vlekken op het hout.

Oxideren

Onze verzinkte (gegalvaniseerde) ijzerwaren kunnen na verloop van tijd oxideren. Stoffen in oxiderende ijzerwaren kunnen (zwarte) vlekken veroorzaken in uw hout. Dit is een natuurlijk proces. Door UV-straling worden de vlekken doorgaans minder aanwezig. Ons advies is altijd om RVS-ijzerwaren te gebruiken.

Maatvastheid, welke maatafwijkingen zijn toegestaan.

Om u als eindgebruiker zo goed mogelijk te informeren over wat u van houtproducten kunt verwachten is het van belang om onderstaande informatie goed door te lezen. Zo weet u waar u rekening mee dient te houden en wat u kunt en mag verwachten. Hout is zoals eerder aangeven een natuurproduct en werkt met de gebruikelijke toleranties wat betreft de maatvastheid.

Hout wordt in standaard handelslengten gecommuniceerd. Afhankelijk van de afwerking, kwaliteit en houtsoort kunnen maatafwijkingen voorkomen. Wij adviseren dan ook om niet bij voorbaat met volle en exacte gecommuniceerde lengtematen te rekenen. Houd altijd rekening met het krimpen en uitzetten van hout, waardoor lengtematen kunnen afwijken.

In sommige gevallen wordt een product langer geleverd dan de standaard gecommuniceerde maat en de daarbij behorende vooropgestelde toleranties. Deze maatafwijkingen / overlengtes worden dan altijd bij het specifieke product apart vermeld.

Droog en warm hout krimpt, nat en koud hout zet uit. Onderschat dit niet. Maten van met name naaldhout zoals Lariks, Vuren en Grenen, maar ook hardhout (vooral Keruing) werken sterk. Ook composiet krimpt en zet uit, met name in verticale richting, zorg dus voor kopse naden en blijf enkele centimeters van gebouwen vandaan. Verwerkt u vlonderplanken en rabathout in een warme en droge zomer? Hanteer dan extra tussenruimte tussen de planken.

Onze afdeling inkoop koopt uitsluitend A-kwaliteit in. Echter zijn de volgende afwijkingen mogelijk:

  • Lengtemaat: maximaal toegestaan verschil 1,5%. Als het al voorkomt, zijn lengtematen eerder langer dan korter.
  • Breedtemaat: maximaal toegestaan verschil 4% bij hardhout (voorbeeld: een vlonderplank van 14.5 cm breed, kan door krimp en uitzetting variëren van 14 tot 15 cm) en 6% bij naaldhout.
  • Diktemaat: maximaal toegestaan verschil 4% bij hardhout en 6% bij naaldhout.

Vormvastheid, het torderen en kromtrekken van hout

Iedere houtsoort heeft haar eigen kenmerken, maar in de regel kan hout door werking naast scheuren ook gaan kromtrekken of torderen door spanningen. Er zijn verschillende oorzaken in hoeverre hout krom trekt, echter het ongelijkmatig indrogen van hout is de meest voorkomende oorzaak. De gevoeligheid van het kromtrekken is ook afhankelijk per houtsoort. Teruggedroogd hout of thermisch gemodificeerd hout, waarbij hout door een terugdroogproces verbeterde karaktereigenschappen krijgt, werken minder snel, hierdoor er minder kans is op vormverandering.

Bij nat weer kunnen met name palen en balken soms kromtrekken doordat deze aan de bovenkant vochtig zijn en aan de onderkant droog. Ook bij extreem warme omstandigheden kan hout wat bloot wordt gesteld aan zonlicht kan hout te snel krimpen met vormverandering als gevolg.

TIP: Verwerk uw hout direct na ontvangst tot een stevige constructie. Vooral bij warm weer wil hout (van budget tot luxe hout) sneller torderen en krom trekken. Houdt uw hout afgedekt in de verpakking indien u later aan de slag gaat, leg hout nooit in warme garages of in de zon. Bewaar hout ook altijd horizontaal met voldoende ondersteuning en mits mogelijk in een afgebonden pakket. Uiteraard houden onze orderpickers rekening met het selecteren van recht hout.

TIP: Een kromme paal of balk ontvangen? Leg in dat geval de paal of balk een nacht met de droge zijde in het gras of op bestrating. In de meeste gevallen trekt uw paal of balk weer recht.

Het torderen van hout is niet toegestaan. Hier wordt bij orderpicking uiteraard rekening mee gehouden. Immers, een getordeerde plank of balk is niet bruikbaar.

Vlonderplanken tip

Heeft u lange vlonderplanken (of balken / schuttingplanken) die niet helemaal recht zijn? Ga dan als volgt te werk bij vlonders bouwen: Monteer eerst een rechte plank. Plaats vervolgens een plank met de iets bolle kant tegen de reeds geplaatste rechte plank aan. Maak deze aan beide uiteinden vast met eerst 1 schroef in de tweede groef van de plank. Lift met een schep de plank op de plek van de bolling (in het midden) iets op of plaats een houtklos op de plek van de bolling. Een tweede persoon schroeft de plank vast. Dezelfde manier is ook mogelijk met een spanband of lijmtang. Monteer de plank in het midden vast met 2 schroeven, zodra u deze recht heeft getrokken.

Bekijk ons Gadero TV filmpje hoe bouw ik een vlonder. Hierin laten we ook zien hoe we met een trucje een plank simpel recht maken.

Lange, dunne (zowel hardhout als naaldhout) balken zoals kopmaat 45x7 cm zijn met lijmtang eenvoudig recht te monteren aan uw piketpalen. In sommige gevallen kunt u de iets kromme balken, palen of planken gebruiken voor de verzaagde delen van uw constructie. Meer info zie ook onze montagetips o.a. schutting plaatsen en vlonder bouwen. 

Schuttingplanken tip

Bij schuttingplanken gebruikt u de houtklos (maak een houtklosje ter grootte van de tussen afstand tussen de planken) of lijmtang. Naaldhout is goed buigzaam en vaak met de hand of lijmtang en houtklos recht te trekken. Bij hardhout is enige kromming of dezelfde wijze op te vangen als bij de vlonderplanken zie boven.

Samengevat, bij getordeerde balken en planken contact opnemen met onze service afdeling. Bij lichte kromming kunt u bovenstaande tips eerst lezen en eenvoudig toepassen. Indien bovenstaande tips niet voldoen graag een foto maken waar alle kromme balken of planken naast elkaar liggen zodat de kromming goed zichtbaar is. Plaats in het onderwerp van uw email altijd uw ordernummer. 

OVERIGE TIP: Heeft u planken die lichte kromming bevatten? Gebruik deze indien mogelijk om te verzagen of als kantplank. Wellicht blijven deze zelfs over op het laatst. Bovenal, onze orderpickers selecteren op kwalitatief hout!

Onderhoud, beitsen, oliën en verven

Hout is een natuurproduct en als onbehandeld hout niet behandeld wordt dan zal het gaan vergrijzen. Het behandelen van onbehandeld hout zorgt naast een vertraging t.a.v. het vergrijzingsproces ook voor extra bescherming. Hiermee verlengt u over het algemeen de levensduur van hout.

Voor onbehandelde naaldhoutsoorten waaronder Lariks Douglas en Vuren geldt dat deze goed te behandelen zijn met een beits. Om de kleur, structuur en houtnerf zichtbaar te laten worden deze houtsoorten vaak behandeld met een transparante beits. Onze beitsen zijn zeer geschikt voor Lariks, Vuren en Grenen hout en beton. Daarnaast kunt u dit product na 1 maand al toepassen.

Geïmpregneerde houtsoorten bieden al bescherming tegen houtrot en schimmel. Het beitsen van geïmpregneerd hout is daarom geen must. Verven in elke gewenste kleur is altijd mogelijk. Recent geïmpregneerd hout raden we aan enkele maanden droog te laten waaien (ventileren) zodat het hout minder vettig en vochtig is, voordat u gaat verven.

Hardhout olie vertraagt hardhoutproducten tegen verkleuring door UV straling en beschermt tegen aanhechten van vuil en alg. Ook voor hardhout geldt dat u dit eerst enkele (bij voorkeur zomer) maanden in de buitenlucht moet laten uitzweten voordat u gaat oliën. Wij adviseren alleen bij droog weer tussen de 14 en 21 graden te verven of te oliën. Als u Bankirai hardhout terrasplanken gaat oliën, dan kunt u een blokkwast of doek gebruiken. Wij adviseren om Keruing hardhout niet te oliën. Deze planken willen vaak nog uitzetstoffen kwijt.

Azobe en Western Red Cedar zijn voorbeelden van onbehandelde houtsoorten die zonder enige bescherming buiten prima gebruikt kunnen worden.

Wij adviseren alleen bij droog weer tussen 14 en 21 graden te verven. Bij Bankirai hardhout terrasplanken olien kunt u een blokkwast of doek gebruiken. Keruing hardhout adviseren wij om niet te olien. Deze planken willen vaak nog uitzetstoffen kwijt. 

Hout in de grond

Hardhout en geïmpregneerd hout is geschikt om direct in de grond te plaatsen. Onbehandeld hout, zoals Lariks en Douglas, zijn hier niet geschikt voor. Behandel daarom onbehandeld hout met teer of rubber seal tot 10 cm boven het maaiveld of plaats Lariks en Douglas palen op betonpoeren of paalhouders.

Schoonmaken van uw vlonder

Met water en een stevige veger minimaal 1 keer per maand uw vlonder stevig vegen voorkomt algvorming. Bij tuinen op het noorden vaker dan 1 keer per maand. Wij adviseren geen chemische middelen op uw vlonder te gebruiken. Ook spuit u met hoge drukreinigers de houtvezels open zodat alg nog beter vat krijgt, wij raden dit dus ten zeerste af. 

Composiet is gladder en daardoor beter schoon te houden dan hout. Leg uw vlonder onder 2% afschot zodat eerst vuil en water vanzelf weg spoelt. Vooral in de herfst en winter is het onderhoud (lees algvrij houden) aan uw terras een must. 

Meest gemaakte fouten met tuinhout

  1. Besparen op aantal palen bij een schutting / beschoeiing / overkapping en aantal balken bij een vlonder. Een goede fundering is een must voor een stevige schutting of vlonder. Als u wilt besparen. dan liever besparen op de plankdikte in plaats van op uw fundering!
  2. Onderschatting van werking van hout. Met hout dient u altijd tussenruimte of ruimte voor werking aan te houden. Als voorbeeld, bij naaldhout planken van 14.5 cm breed gemiddeld een 1 cm, bij hardhout 8 mm. Blijf altijd enkele centimeters van gebouwen.
  3. Constructiefouten. Schuine schoren in alle hoeken van uw bijvoorbeeld uw overkapping of schutting maken het verschil bij storm en hevig weer. Stevige fundering van betonpoeren en dergelijke voorkomen verzakkingen.
  4. Ventileren. Zorg dat u onder uw vlonderplanken een luchtruimte heeft van circa 20 cm, plaats de onderste schuttingplank circa 8 cm van het maaiveld enzovoorts. Zo kan uw hout ventileren en droogwaaien. Dit bevordert de levensduur.
  5. Onderhoud negeren. Net als een auto heeft uw hout onderhoud nodig in de vorm van schoonhouden en bij onbehandeld hout beitsen om de paar jaar.

Gadero is niet verantwoordelijk voor uw constructies. Schakel een bouwkundig expert in voor draagconstructies en dergelijke.